ศูนย์วัฒนธรรมไทลื้อวัดหย่วน

ในเขตแดนลุ่มน้ำแม่ลาว ณ เชียงคำ จ.พะเยา ชุมชนบ้านหย่วนเป็นเสมือนสมุดบันทึกของชาวไทลื้อที่ถูกเปิดขึ้นทุกวัน ที่นี่คือบ้านหลังใหม่ของผู้สืบเชื้อสายจากสิบสองปันนา และศูนย์วัฒนธรรมไทลื้อวัดหย่วน ก็คือหัวใจที่ยังเต้นอยู่ของอารยธรรมเหล่านั้น ภายใต้เงาไม้ ศูนย์แห่งนี้ทำหน้าที่เป็นทั้งสถานที่ต้อนรับนักท่องเที่ยว แหล่งเรียนรู้ และพิพิธภัณฑ์มีชีวิต ผู้มาเยือนจะได้ร่วมพิธี “จิบชาไทลื้อ” หรือที่ชาวบ้านเรียก “น้ำล้า” ซึ่งมีทั้งชาแก่นฝาง ชาใบฝรั่ง หรือชาใบสีดา ล้วนมีสรรพคุณตามภูมิปัญญา ทุกการจิบประกอบด้วยคำว่า “เซ้ย-เซ้ย-เซ้ย” สามจังหวะของการกล่าวต้อนรับอย่างรื่นรมย์ วงน้ำชาถูกจัดเรียงด้วยขันโตกไผ่ กลายเป็นฉากต้อนรับแขกบ้านที่อบอุ่นและเต็มไปด้วยความหมาย นอกจากพิธีชงชา ชาวไทลื้อยังเปิดบ้านให้เรียนรู้การทอผ้า การทำอาหารพื้นบ้าน เช่น “ขนมดอกซ้อ” “ขนมปาดโบราณ” รวมถึงผลิตภัณฑ์ใหม่ที่พัฒนาขึ้น ได้แก่ วุ้นเครือหมาน้อย เครื่องดื่มเย็นชุ่มชื่น, ผงโรยข้าวไกยี จากสูตรไทลื้อแท้ และ แพคเกจจิ้งผ้าทอ ที่ออกแบบอย่างสวยงามพร้อมสอดแทรกเรื่องเล่าของผืนผ้า ศูนย์ยังมีวิหารไทลื้อเก่าแก่ วัดนันตาราม และวัดแสนเมืองมา เป็นสถานที่แฝงไว้ด้วยเรื่องเล่าและประเพณีที่สืบทอดกันมาหลายชั่วอายุคน ศูนย์วัฒนธรรมไทลื้อวัดหย่วนจึงไม่ใช่แค่จุดแวะเที่ยว แต่คือจุดเริ่มต้นของการเรียนรู้รากเหง้า ความอบอุ่น และภูมิปัญญาที่ไม่เคยสูญหายไปจากชุมชน

กิจกรรมท่องเที่ยว / การเรียนรู้ :

• วงจิบชา “น้ำล้า” และพิธีต้อนรับแขกแบบไทลื้อ
• สาธิตการทอผ้าไทลื้อ ลวดลายดั้งเดิม
• เรียนรู้การทำขนมพื้นบ้านไทลื้อ
• นั่งรถรางไหว้พระวัดแสนเมืองมา – วัดนันตาราม
• กิจกรรม “ทำมือสื่อความหมาย” และฝึกศิลปะงานฝีมือ

ผลิตภัณฑ์ชุมชน / ของฝาก :

• ผ้าทอไทลื้อ
• วุ้นเครือหมาน้อย (ผลิตภัณฑ์ใหม่)
• ผงโรยข้าวไกยี (ผลิตภัณฑ์ใหม่)
• แพคเกจจิ้งผ้าทอ (ผลิตภัณฑ์ใหม่)
• ขนมดอกซ้อ / ขนมปาด / น้ำล้าชาสมุนไพร